Is kopen op afbetaling verstandig?
Kopen op afbetaling lijkt vaak dé oplossing voor een snelle en makkelijke aanschaf. U koopt nu alvast wat u wilt hebben of nodig heeft en de afbetaling volgt later, in (kleine) maandbedragen. Overzichtelijk, makkelijk en zo geregeld.
Tenminste, dat zou je denken. Maar kopen op afbetaling is in feite een lening of een krediet, met vaak ongunstige voorwaarden voor klanten.
Het is duurder en riskanter dan men op het eerste gezicht zou denken.
Wij leggen u in dit blog graag uit waarom kopen op afbetaling financieel zo gevaarlijk is. Waar liggen de echte risico’s van deze betaaloptie en wat zijn slimmere alternatieven, als u geld wilt lenen?
Waarom mensen kiezen voor kopen op afbetalen
Kopen op afbetaling wordt steeds gewoner. We zien deze betaalmogelijkheid bij webshops, apps voor BNPL (Buy Now Pay Later) en bij fysieke winkels.
Het idee van achteraf betalen is simpel en richt zich op gemak en snelheid. U ontvangt direct het product of de dienst en betaalt alles op uw gemakje in maandbedragen terug.
Waarom deze betaalwijze zo populair is geworden?
- Daar zijn een aantal, zeer uiteenlopende redenen voor. We noemen er een paar:
- Duurdere kosten voor levensonderhoud en daarom uitgaven willen spreiden.
- Onverwachte kostenposten, zoals een kapotte wasmachine of auto(reparatie).
- Op het moment van kopen niet over het volledige bedrag beschikken.
- De maandlasten van de terugbetaling lijken er ‘redelijk’ uit te zien.
- Geen spaargeld hebben opgebouwd.
- Geen onderscheid kunnen maken tussen ‘willen hebben’ en ‘nodig hebben’.
- Gewoonte / sociale druk (erbij horen) / ‘iedereen doet het, dus het zal wel goed zijn’.
Waar liggen de risico’s van kopen op afbetaling?
Kopen op afbetaling is een vorm van consumptief krediet. U betaalt eerst een klein bedrag en de rest van het koopbedrag wordt verdeeld over een aantal maanden (of jaren).
Ondanks de ‘vertrouwdheid’ en het gemak verbergt kopen op afbetalen vaak een hoge prijs:
- Hoge rentes.
- Extra kosten en boetes bij te late betalingen.
- Een hoog risico dat u het overzicht over uw schulden snel verliest.
U heeft niet één duidelijke lening, maar meerdere kleine abonnementen via verschillende webshops en apps. Uiteindelijk wordt het risico groot dat u uw maandlasten niet meer kunt overzien, betalingen mist en zo in financiële problemen raakt. Vooral jonge mensen en financieel kwetsbare consumenten komen sneller in de problemen door achteraf betalen.
Andere risico’s voor consumenten:
- Wordt er geadverteerd met ‘0% rente op uw aankoop’, zoals bij in3? Dat lijkt te mooi om waar te zijn en dat is het meestal ook. Vaak geldt er een hoog minimum bestedingsbedrag. Ook moet u alsnog het eerste deel direct betalen. Lukt het niet om de tweede en derde termijn op tijd te betalen? Houd rekening met hoge boetes en incassokosten.
- Als een aankoop niet aankomt, bent u vaak alsnog uw geld kwijt. De webshop is namelijk niet aansprakelijk. Hoe frustrerend is dat?!
Wat is het verdienmodel van ‘kopen op afbetaling’? Betaalopties zoals Klarna en Riverty (via bijvoorbeeld Wehkamp of MediaMarkt) verdienen aan voorwaarden, die ongunstig zijn voor consumenten en een financieel risico voor ze vormen:
- Hoge rentes: 9,9%, tot het wettelijk toegestane maximum van 12%. Daardoor bent u veel duurder uit dan bij een contante betaling.
- Hoge boetes bij te late betalingen. Deze boetes worden ‘herinneringskosten’ of ‘late payment fee’ genoemd en staan vaak niet in verhouding tot het aankoopbedrag. Bijvoorbeeld € 30 op een aankoopbedrag van € 100.
- Commissies, te betalen door de webshop. Kopen op afbetaling levert de winkel extra omzet op, omdat de drempel voor sneller én meer kopen zo laag ligt. Ook kopen consumenten vaak duurdere spullen, dan wanneer ze direct zouden moeten afrekenen.
De betaaloptie kopen op afbetaling levert de winkel dus extra omzet op en zo verdient de commissie zichzelf terug.
Onze tip: Laat u dus niet zomaar verleiden tot een (impuls)aankoop op basis van achteraf betalen. U betaalt er de hoofdprijs voor. Zonde van uw geld!
Veelgemaakte fouten bij geld lenen
Er is niets mis met geld lenen. Soms is het zelfs onvermijdelijk, bijvoorbeeld bij onvoorziene extra kosten. Wel zien wij, dat consumenten vaak dezelfde fouten maken, als ze geld lenen.
- Alleen kijken naar de maandlast in plaats van naar de totale kosten.
Een lage maandbetaling kan verleiden om meer te lenen dan nodig is. - Verschillende kredieten en afbetalingsregelingen combineren.
Meerdere kleine leningen bij webshops, BNPL-apps of winkelketens maken het lastig om een goed overzicht over de totale schulden te houden. - Niet voorbereiden op onverwacht lager inkomen/ hogere uitgaven.
Stel, u verliest uw baan, de kosten voor levensonderhoud stijgen opnieuw of er komt gezinsuitbreiding. Dan wordt het steeds moeilijker om alle maandlasten te blijven betalen. - Meer lenen dan u nodig heeft. Mensen lenen niet zelden hun maximum – gewoon omdat ‘het kan’ - en komen dan later in de problemen.
- De voorwaarden en kleine lettertjes niet kennen. Toegegeven, het doorspitten van de voorwaarden is niet de leukste bezigheid. Maar elke partij die geld uitleent is wettelijk verplicht om de voorwaarden te noemen. Het kan u een hoop ellende besparen, als u weet wat er gebeurt als u niet op tijd betaalt. Of juist als u extra aflossingen wilt doen.
Stappen en tips om verstandig te lenen
Nu u de risico’s en veelgemaakte fouten kent, geven we u tips om wél verantwoord te lenen.
Een lening gaat altijd gepaard met rente betalen en is dus duurder dan wanneer u direct afrekent. Toch zijn er een aantal stappen die u kunt nemen om alsnog verstandig geld te lenen.
- Vraag uzelf eerst af: heb ik dit echt nodig? Zoals we hierboven al benoemden, is er een verschil tussen ‘willen hebben’ en ‘nodig hebben’.
Denk gerust een paar dagen na over de aankoop of bedenk alternatieven. Natuurlijk moet een kapotte auto worden gerepareerd. Maar is die gescheurde jas misschien te herstellen? Of kunt u nog een paar maanden toe met uw huidige smartphone? Even wachten met kopen helpt om impulsaankopen te voorkomen, die u later duur moet gaan afbetalen. - Bereken de totale kosten, niet alleen het maandbedrag.
Kijk naar de volledige kosten, inclusief rente en eventuele bijkomende kosten. Dit geeft een beter beeld van hoe duur een lening écht is. De maandafbetaling kan weliswaar overzichtelijk zijn. Maar zijn de meerkosten van 9,9% rente of zelfs méér het gemak en de snelheid waard? - Houd de looptijd zo kort mogelijk en het bedrag beperkt.
Langere looptijden lijken gunstig, omdat u lagere maandlasten heeft. Maar u betaalt wel langer rente en daardoor komt u in totaal duurder uit. Nog een reden om niet meer te lenen dan u nodig heeft. - Kies voor één duidelijke persoonlijke lening in plaats van meerdere afbetalingsregelingen. Een persoonlijke lening bij een erkende kredietverstrekker geeft een lagere rente, betere voorwaarden en één overzichtelijke maandlast. Hierover later meer.
- Kijk goed of de aanbieder van kopen op afbetaling een vergunning heeft van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Zo’n vergunning zorgt ervoor dat u als consument beschermd wordt tegen teveel lenen en te maken krijgt met slechte voorwaarden. Zo mogen bijvoorbeeld flitskredieten niet worden aangeboden door Nederlandse bedrijven.
Slimme alternatieven voor kopen op afbetaling
Wilt u een aanschaf doen, maar is er nu niet direct het geld voor? We laten verschillende alternatieven zien, die u minder geld en kopzorgen gaan kosten dan kopen op afbetaling.
- De klassieker: sparen, geld opzijzetten, een potje opbouwen.
Is het product of de dienst niet per se meteen nodig? Maak er een spaardoel van. Dat werkt heel goed, zelfs als u een maar een paar maanden extra geld opzijzet. U krijgt ook een beetje rente over uw spaargeld. Veel leuker dan zelf veel rente te moeten betalen! - Slim consumeren: korting bij contant betalen of promo-acties gebruiken. Sommige winkels of aanbieders geven een korting, juist wanneer u contant betaalt. Dat kan u best wat geld besparen en zo wordt de aanschaf misschien toch mogelijk.
- Verantwoord geld lenen: persoonlijke lening. Gaat u toch geld lenen? Dan kiest u het beste voor een betrouwbare kredietverstrekker. Eén persoonlijke lening met een lage rente, duidelijk aflossingsschema en vaste einddatum. Zonder nare verrassingen achteraf zoals extra kosten. Ook mag u altijd boetevrij extra aflossingen doen, zodat u nog eerder van uw schulden af bent.
Na goedkeuring van de aanvraag staat het leenbedrag al binnen 2 werkdagen op uw rekening. Zo kunt u niet alleen verantwoord, maar ook snel geld lenen. - Dé remedie tegen te dure kredieten en financiële chaos: bundelen en oversluiten. Niet iedereen weet dit, maar u kunt de bedragen van allerlei dure (kleine) leningen, kredieten, creditcardschulden, roodstand etc. samenvoegen. Voor het totaalbedrag sluit u vervolgens één goedkopere, overzichtelijke persoonlijke lening af (vanaf € 5000 tot € 75.000). Hiermee lost u alle andere schulden in één klap af.
Op die manier bespaart u direct op uw maandlasten, en houdt u nog maar één afschrijving per maand over. Rust en overzicht in uw financiële situatie!
Conclusie: kopen op afbetaling is meestal niet verstandig
Kopen op afbetaling verleidt steeds meer mensen met snelheid en gemak. De maandlasten lijken redelijk, maar in de praktijk is kopen op afbetaling aanzienlijk duurder dan het lijkt.
Daarnaast kan deze betaaloptie leiden tot impulsaankopen, onoverzichtelijke schulden en verhoogt het uw risico op financiële problemen.
Er zijn goedkopere en financieel veiligere keuzes om toch snel geld te lenen. De belangrijkste is een verantwoorde persoonlijke lening, met een zo kort mogelijke looptijd.
Zo houdt u de controle over uw geldt en vermijdt u dat een aankoop langdurig uw budget onder druk zet.
Bent u van plan een (wat grotere) aanschaf te doen en bent u op zoek naar een financieel slimme lening?
Bekijk bij ons hoeveel u kunt lenen, of check hoeveel geld u bespaart met oversluiten.
Wij helpen u graag om niet alleen snel, maar ook verantwoord geld te lenen. Zo heeft u lang en zorgeloos plezier van uw aanschaf!